Toàn Tập Trần Thái Tông - Lê Mạnh Thát (bìa cứng) - Tái bản 2026

LỜI NÓI ĐẦU

Vua Trần Thái Tông là người đã khai sáng ra một triều đại oanh liệt của dân tộc, một nhà lãnh đạo chính trị và quân sự tài ba của đất nước. Điều này, qua mấy trăm năm lịch sử đã khẳng định. Không những thế, vua Trần Thái Tông còn là một nhà văn, nhà thơ, có những đóng góp to lớn cho lịch sử tư tưởng và văn học Việt Nam. Có thể nói, nhà vua là một trong những tác già đầu tiên của văn học Việt Nam, mà tác phẩm đã được bảo lưu tương đối nhiều, giúp cho những ai quan tâm đến lịch sử dân tộc có điều kiện đọc và tìm hiểu.

Có lẽ do đánh giá như thế, mà trong gần 800 năm qua, tác phẩm của vua Trần Thái Tông đã được sưu tầm, nghiên cứu và học tập, thậm chí được nâng lên hàng kinh điển. Một số thư tịch vào thế kỷ thứ 19 đã không gọi Khóa hư lục mà gọi là Khóa hư kinh, thể hiện niềm kính trọng của nhân dân ta đối với tác phẩm này. Thế là, ngay từ thời vua còn sống, hay sau khi mất không lâu, một số tác phẩm đã được tập hợp lại. Nhờ vậy, chúng ta còn có sở hữu được nó ngày hôm nay. Song, qua quá trình truyền bản, việc thất thoát chắc đã xảy ra, mà ngày nay ta còn tìm thấy một số dấu hiệu.

Số tác phẩm mới mà chúng tôi đưa vào trong Toàn tập này không nhiều, chỉ gồm hai bài thơ có trong Việt Âm thi tập và một bài biểu gởi cho vua Lý Tông của nhà Tống ở Trung Quốc. Hai bài thơ đã được in chỗ này chỗ kia trong các tác phẩm của thế kỷ  20, như cuốn Việt Nam Phật Giáo sử lược  của Mật Thể (1944), thơ văn Lý – Trần của Viện Văn Học (1989). Riêng bài biểu do Lê Sực ghi lại trong An Nam chí lược  thì chưa được bất cứ một tác phẩm nào trích ra và công bố. Cho nên, Toàn tậpTrần Thái Tông lần này bao gồm cả bài biểu vừa nêu.

Trong việc sưu tầm và nghiên cứu các tác phẩm của vua Trần Thái Tông, chúng tôi có sự giúp đở của nhiều thiện tri thức, đặc biệt là Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đã cung cấp cho chúng tôi bản Thánh Đăng Ngữ Lục in thời Tự Đức và Đại Đức Thích Hạnh Tuấn đã gửi cho tác phẩm The Formation of Ch’an Ideology in China and Korea, The Vajrasamàdhì – sùtra , a Buddhist Apocryphon của Buswell. Cho phép chúng tôi chân thành gửi lời cám ơn.