Tạp chí Kinh tế Sài Gòn kỳ số 12-2026

KTSG số 12-2026: Cuộc bầu cử khép lại, nhiệm kỳ mới mở ra

(KTSG) - Sau ngày bầu cử, điều được quan tâm không chỉ là ai trúng cử, mà là bộ máy mới sẽ vận hành ra sao. Khi kỳ vọng về tăng trưởng và cải cách thể chế ngày càng lớn, chất lượng đại biểu sẽ quyết định tốc độ và hiệu quả của các chính sách trong nhiệm kỳ mới.

Rất cần nhiều khảo sát (mục Ý kiến): Thị trường cung ứng các khảo sát, nghiên cứu như thế còn rất ít ở nước ta. Và đây là lĩnh vực các trường đại học nên chủ động tham gia. Sau khi nhận đơn đặt hàng từ doanh nghiệp, tổ chức hay ngay cả cơ quan nhà nước, trường đại học có thể triển khai cho đội ngũ của mình, với một nguồn nhân lực to lớn là sinh viên, có thể tỏa ra thu thập thông tin rồi sau đó xử lý.

Cuộc bầu cử khép lại, nhiệm kỳ mới mở ra (An Nhiên): Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 khép lại với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt gần 99,7%. Con số này cho thấy mức độ quan tâm chính trị của người dân là rất cao, đồng thời phản ánh niềm tin, ý thức trách nhiệm công dân và tinh thần tham gia quản lý nhà nước của người dân thông qua lá phiếu.

Khi những “van xả” lao động trở thành một biến số mới (Phạm Đăng Khoa): Dù Trung Đông không phải là thị trường tiếp nhận lớn nhất của Việt Nam, mỗi năm vẫn có hàng ngàn người lao động sang làm việc tại đây. Khi chiến sự bùng phát, nhiều kế hoạch xuất cảnh phải tạm hoãn; cả doanh nghiệp dịch vụ lẫn người lao động đều phải chờ tín hiệu từ phía đối tác tiếp nhận và cân nhắc các yếu tố an toàn.

Đánh giá tác động của kinh tế số Việt Nam (Bùi Trinh): Trong kỷ nguyên chuyển đổi số mạnh mẽ, kinh tế số không chỉ là một cấu phần của nền kinh tế mà còn là động lực cốt lõi định hình lại các mối liên kết giữa sản xuất - thu nhập - tiêu dùng. Sự phát triển của các công nghệ, nền tảng và dịch vụ số tạo ra không chỉ tác động trực tiếp lên từng ngành riêng lẻ mà còn hình thành các kênh lan tỏa gián tiếp, các vòng phản hồi phức tạp trong toàn bộ hệ thống kinh tế.

“Làm mới” vòng đời dự án qua chuyển nhượng? (LS. Nguyễn Thị Nhung): Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị quyết 254 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai là quy định liên quan đến chuyển nhượng dự án đầu tư có sử dụng đất. Theo đó, khi nhà đầu tư nhận chuyển nhượng dự án, thời hạn sử dụng đất có thể được điều chỉnh, với điều kiện nhà đầu tư nộp tiền thuê đất bổ sung theo quy định.

Vàng, tài sản và nghịch lý của giới làm thuê (Phạm Việt Anh): Năm 2004, một căn hộ tương đương khoảng 65-100 lượng vàng; còn năm 2026, căn hộ tương đương khoảng 30-40 lượng vàng. Phép so sánh này gợi ra ba xu hướng kinh tế đáng chú ý: giá vàng toàn cầu tăng mạnh trong hơn hai thập niên qua; tiền đồng mất giá dần theo thời gian; và bất động sản tuy tăng theo tiền danh nghĩa nhưng có thể tăng chậm hơn các tài sản khan hiếm như vàng.

Bảo vệ “tài sản chiến lược” trong chiến dịch “làm sạch dữ liệu” tại TPHCM (Quốc Ngọc): Chỉ thị 57-CT/TW ngày 31-12-2025 về tăng cường bảo đảm an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu trong hệ thống chính trị. Kinh tế Sài Gòn trao đổi với bà Võ Thị Trung Trinh - Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TPHCM, để tìm hiểu các giải pháp đồng bộ trong quá trình vừa khai thác, vừa bảo vệ an toàn dữ liệu.

Chờ đợi tín hiệu tạo đáy rõ nét hơn… (Thanh Thủy): Nhóm ngân hàng, chứng khoán và dầu khí đang chịu lực bán khá lớn, trong khi nhóm vốn hóa lớn thuộc họ Vingroup lại diễn biến trồi sụt qua các phiên. Trong bối cảnh hiện nay, nhà đầu tư với tầm nhìn ngắn hạn chỉ nên duy trì một tỷ trọng cổ phiếu ở mức trung bình thấp, tạm thời đứng ngoài quan sát và chờ đợi các tín hiệu tạo đáy rõ nét hơn của thị trường.

Chứng khoán tháng 3: Kiên định với cổ phiếu triển vọng! (Đăng Linh): Sau bốn tháng duy trì xu hướng tích cực, VN-Index đang trải qua nhịp điều chỉnh đáng kể trong nửa đầu tháng 3-2026. Trong giai đoạn hiện tại, thị trường nhiều khả năng sẽ ưu ái những nhà đầu tư kiên nhẫn nắm giữ các cổ phiếu có nền tảng cơ bản vững chắc qua các nhịp biến động.

Áp lực thị trường và sự phân hóa giữa các nhóm ngành (Triêu Dương): Sau khi lao dốc 250 điểm, từ đỉnh cao 1.900 điểm về mức thấp nhất ở 1.650 điểm vào ngày 9-3-2026, chỉ số VN-Index đã có hai phiên phục hồi mạnh 80 điểm, nhưng đà tăng cũng sớm chững lại. Việc để mất mốc tâm lý 1.700 điểm, ngưỡng được xem là “mỏ neo” trong suốt giai đoạn tăng trưởng vừa qua, là một dấu hiệu tiêu cực.

Thị trường chứng khoán 2025-2026: Từ kỳ vọng đến thực thi (Lê Hoài Ân): Triển vọng thị trường chứng khoán năm 2026 là một gạch nối cho những gì đã diễn ra trong năm 2025, một bước chuyển từ kỳ vọng sang thực thi. Khi kỳ vọng đã phản ánh mạnh vào giá trước đó thì năm 2026 trở thành bài kiểm tra thực thi bằng số liệu kinh doanh và tiến độ triển khai hoạt động mở rộng.

Đảm bảo an ninh năng lượng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số (Trần Hùng Sơn): Trong bối cảnh Việt Nam có xu hướng giảm mức độ tự chủ năng lượng và chuyển dần sang phụ thuộc năng lượng, vấn đề không còn là thêm nguồn năng lượng đơn thuần, mà là thiết kế cấu trúc năng lượng để hỗ trợ tăng trưởng nhanh, giảm gián đoạn, giảm phụ thuộc và nâng hiệu quả sử dụng năng lượng.

Sức mạnh của diễn ngôn lãnh đạo trong kỷ nguyên mới (TS. Trần Thị Hằng - GS. Bùi Thị Minh Hồng): Trong thời đại mà niềm tin trở thành tài sản chiến lược mong manh nhất, sức mạnh thực sự của lãnh đạo không chỉ nằm ở việc đưa ra quyết định đúng, mà còn ở khả năng làm cho quyết định ấy được hiểu, được chia sẻ và được đồng kiến tạo bởi những người cùng tham gia hành trình chuyển mình của doanh nghiệp.

Tư duy “thuế động” ứng phó thuế quan Mỹ? (Hoàng Hạnh): “Khi các mối quan hệ kinh tế thương mại đều biến động, các chuỗi cung ứng phải đổi mới liên tục, một chính sách thuế cố định không thể giải quyết thỏa đáng, hài hòa quyền lợi của cả nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và người tiêu dùng”, ông Trần Chí Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Doanh nghiệp logistics Việt Nam trao đổi với Kinh tế Sài Gòn.

Tiếng Anh tìm lại “thời hoàng kim” giữa thời AI? (Ricky Hồ): Tiếng Anh đang khôi phục dần lại vị trí ở giảng đường đại học và thị trường việc làm trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang hiện diện ở mọi ngóc ngách.

Tiếng Anh và AI - cú bẻ lái sinh tồn của ngành “nhân văn số” (Hồ Nguyên Thảo): Đào tạo tiếng Anh và các ngành nhân văn tại các đại học Việt Nam đang bắt kịp trào lưu “nhân văn số” trên thế giới. Sinh viên không chỉ đơn thuần “học tiếng” mà “học tư duy”, tập trung vào kỹ năng liên ngành, tư duy phản biện và khả năng kiểm chứng nội dung do AI tạo ra.

Giải bài toán rác thải đô thị: Gợi ý từ dữ liệu thực chứng (Trung Châu): Tại Diễn đàn Ô nhiễm Đông Nam Á vừa diễn ra tại TPHCM, các chuyên gia quốc tế và Việt Nam đã nhìn nhận ô nhiễm không chỉ là vấn đề môi trường mà là một rào cản kinh tế thực thụ.

Những điều cần lưu ý khi trích lập và dùng quỹ phát triển KHCN trong doanh nghiệp (LS. Nguyễn Văn Phúc - Kiều Khanh): Về bản chất, việc cho phép doanh nghiệp trích lập quỹ KHCN là một công cụ tài chính - thuế mang tính chiến lược, giúp doanh nghiệp tái phân bổ lợi nhuận trước thuế sang các hoạt động có giá trị gia tăng cao. Tuy nhiên, cơ chế này không phải là miễn thuế tuyệt đối.

Đầu tàu “R&D” ngành thép mạ với chiến lược tăng tốc trong năm 2026 (Thanh Hằng): Trong bối cảnh ngành thép Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển với nhiều áp lực về cạnh tranh, tiêu chuẩn môi trường và yêu cầu chất lượng ngày càng cao, NS BlueScope Việt Nam đang tích cực tăng tốc trong năm 2026 dưới sự điều hành của Tổng giám đốc Đồng Mai Lâm.

Ngoại giao mềm nhìn từ viện trao đổi văn hóa giữa các nước (Nguyễn Minh Hải): Việt Nam hiện đã có các trung tâm của các cơ quan trao đổi văn hóa của các nước như Viện Goethe, Hội đồng Anh, Viện Khổng Tử… tại các thành phố lớn, nhất là có sự gắn kết chặt chẽ với khoa ngôn ngữ của các trường đại học, nhưng thiếu cơ quan tương đương của mình để “xuất khẩu” văn hóa Việt ra thế giới.

Nếu cuộc đời không rực rỡ thì sao? (TS.BS. Phạm Minh Triết): Trong hành trình của mỗi người, những giai đoạn tưởng như bình thường hoặc thất bại lại chính là phần tạo nên những bước ngoặt sau này. Yếu tố giúp một con người đi xa trong cuộc sống thường không phải là số lần họ tỏa sáng, mà là nội lực tâm lý.

Từ ghi chú nhỏ đến hành trình lớn (Trần Duy Thành): Giữa vô vàn thông báo, deadline, tin tức, những tấm giấy ghi chú giống như cột mốc nhỏ giữa đường dài. Nhìn vào đó, ta biết mình đang đi đâu, vì điều gì mà cố gắng. Chúng không cần phải to tát, nhưng đủ sức nhắc ta rằng: mình không được phép buông xuôi hay bỏ cuộc dễ dàng.

Mỹ chuẩn bị hoàn trả 166 tỉ đô la thuế quan như thế nào? (Lạc Diệp): Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn chính sách thuế quan toàn cầu của chính quyền Tổng thống Donald Trump, Washington đang phải đối mặt với nhiệm vụ phức tạp: hoàn trả khoảng 166 tỉ đô la Mỹ tiền thuế đã thu. Chính phủ Mỹ hiện đang xây dựng một hệ thống mới để xử lý quy mô hoàn thuế chưa từng có này.

Thị trường toàn cầu trước bóng ma 2008: Lo ngại có đang bị thổi phồng? (Song Thanh): Căng thẳng địa chính trị khiến giá dầu tăng vọt và những rạn nứt trong thị trường tín dụng tư nhân đang làm nhiều nhà đầu tư nhớ lại giai đoạn ngay trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Liệu những dấu hiệu đó có thực sự báo hiệu một cú sốc hay chỉ là những rung lắc quen thuộc của chu kỳ tài chính?

Ghét hay thích AI? (Nguyễn Vũ): Một mẩu đăng trên mạng xã hội có rao trước là nhờ trí tuệ nhân tạo (AI) như ChatGPT viết, có thể đoan chắc sẽ ít người chịu đọc. Đó là bởi cảm nhận của đa số (theo nhiều khảo sát) là không thích sản phẩm của AI; suy nghĩ đầu tiên của nhiều người là mắc gì bắt tôi đọc thứ văn sáo rỗng của AI!

Mời bạn đọc đón xem!