Phương pháp giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống

Khi biên soạn, tác giả cố gắng trình bày các khái niệm lí thuyết ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung nhiều công sức, trí tuệ cho việc tìm kiếm, đổi mới, đa dạng hoá phương pháp giáo dục giá trị sống và phát triển kĩ năng sống đáp ứng nhu cầu, hứng thú, phù hợp với đặc điểm của lứa tuổi học sinh; tập trung sưu tầm, viết lại các câu chuyện ngắn theo kiểu “ngụ ngôn hiện đại”, ẩn chứa trong đó các triết lí, các bài học giáo dục giá trị sống, gợi mở cách thức mượn nội dung câu chuyện làm nảy sinh các tình huống có vấn đề để học sinh khám phá, phát hiện, tranh luận và suy ngẫm... Mỗi câu chuyện tác giả dành nhiều tâm huyết và trí tuệ để viết lời bàn, đưa ra các câu hỏi, yêu cầu học sinh làm các bài tập thực hành, gợi ý cách tổ chức các trò chơi hay các cuộc thi... nhằm định hướng và kích hoạt tư duy sáng tạo, tạo cảm xúc, niềm tin, thái độ tích cực ở các em học sinh.

Cụ thể, Chương I giúp bạn học cách khám phá bản thân: hãy quan sát, lắng nghe... để nhận biết và thấu hiểu... tôi là ai; học cách khám phá những cảm xúc, suy ngẫm lại những kí ức của tuổi thơ, nuôi dưỡng niềm tin... nhằm tìm kiếm cho mình một triết lí sống để trở thành người có ích, sống để thành công... Chương II tập trung giới thiệu phương pháp giáo dục giá trị sống dựa trên 5 nguyên tắc vàng: Giáo dục giá trị sống qua những câu chuyện cảm động; Giáo dục giá trị sống qua những câu hỏi tự vấn chính mình; Giáo dục giá trị sống qua nhận thức lại kinh nghiệm, tương tác và sự tranh luận; Giáo dục giá trị sống bằng những quan sát trải nghiệm thực tế; Giáo dục giá trị sống bằng những trải nghiệm cảm xúc. Mỗi nguyên tắc này được cụ thể hoá bằng rất nhiều các câu chuyện ngắn sinh động ẩn chứa các bài học giá trị về tình yêu thương, lòng vị tha, biết quan tâm đến người khác, biết trân trọng những điều bạn có, bài học về tình bạn, bài học về hạnh phúc... Chương III tập trung giới thiệu kĩ 5 nhóm kĩ năng sống được xem là rất quan trọng đối với lứa tuổi học sinh lớn: Kĩ năng suy nghĩ tích cực, nuôi dưỡng thái độ lạc quan; Kĩ năng điều chỉnh nhận thức và hành vi; Kĩ năng ứng phó với stress; Kĩ năng giải quyết vấn đề; và Kĩ năng tổ chức trò chơi. Những kĩ năng này rất ít được các tài liệu, sách đã xuất bản đề cập đến. Mỗi kĩ năng này đều sử dụng các câu hỏi, tình huống, câu chuyện và các bài tập thực hành để giúp học sinh có thể luyện tập, rèn luyện phát triển kĩ năng này cho bản thân. Đây thực sự là nguồn tư liệu phong phú, vô cùng quý giá để giáo viên, phụ huynh khai thác, phát huy tối đa tính tích cực của học sinh trong các hoạt động khám phá, xác định giá trị, phát triển bản thân.