Pháp Duyên Khởi Trọng Điểm Triết Học Phật Giáo

Tác giả: David J. Kalupahana

Ngôn ngữ: Tiếng Việt

Năm xuất bản : 2025

Số trang : 432

Nhà phát hành: Cửu Đức

Nhà xuất bản : Phụ Nữ Việt Nam

Loại bìa : Bìa cứng

Kích thước: 14 x 20.5 cm

LỜI DỊCH GIẢ

Như chúng ta đã biết, trong suốt hơn 45 năm hoằng dương Chánh Pháp, Đức Thế Tôn đã tuỳ theo căn cơ mỗi chúng sanh mà tuyên thuyết các giáo nghĩa đạo lý khác nhau gọi là “khế cơ, khế lý”. Tuy nhiên có thể tựu trung lại một điều cốt yếu rằng, giáo nghĩa tuy sâu rộng nhưng không ngoài 37 phẩm trợ đạo, và lấy pháp Duyên Khởi làm trọng tâm để diễn giải cho các nguyên lý vận hành của sự vật hiện tượng từ vật chất đến tâm thức chúng sanh.

Theo bản kinh Đại duyên (Mahānidāna sutta) Đức Thế Tôn đã khẳng định “pháp Duyên Khởi này thâm thuý. Này Ananda, chính vì không giác ngộ, không thâm hiểu giáo pháp này mà chúng sanh hiện tại bị rối loạn như một ổ kén, rối ren như một ống chỉ, giống như cỏ munja và lau sậy babaja không thể nào ra khỏi khổ xứ, á c th ú, đ oạ xứ, sanh tử.” (Bản dịch của HT. Minh Châu)

Như vậy, thông qua pháp Duyên Khởi này cho thấy toàn bộ khổ đau mà chúng sanh đang trải qua là vì không hiểu giáo pháp này. Vậy, có thể nói nguyên lý Duyên Khởi là chìa khoá để mỗi chúng sanh tự tìm hạnh phúc hay khổ đau cho chính mình. Bên cạnh đó, Đức Thế Tôn cũng khẳng định rằng Ngài chứng ngộ không gì ngoài pháp Duyên Khởi: “Pháp duyên khởi chẳng phải do Ta tạo ra, cũng chẳng phải do người khác tạo ra. Nhưng dù Như Lai có xuất hiện hay chưa xuất hiện ở thế gian thì giới của pháp này vẫn thường trụ. Như Lai tự giác ngộ pháp này, thành Đẳng Chánh giác” (Bản dịch của HT. Tuệ Sỹ & Đức Thắng). Qua đó cho thấy, pháp duyên khởi vốn dĩ đã tồn tại trong tự tánh của tất cả vạn vật, và Ngài chỉ là người chứng ngộ nguyên lý tự tánh ấy. Không những thế vị trí của pháp Duyên khởi được Đức Phật khẳng định rằng “ai thấy pháp duyên khởi người ấy thấy Như Lai".